Personage II Personage II

K. (KAREL) APPEL 1921 Amsterdam - 2006 Zürich (Zwitserland) Personage II

Olieverf / papier/doek: 65 x 50 cm


Verkocht
  • Dit object kan bekeken worden in onze gallery
  • Bel ons voor meer informatie: +31 26 361 1876
  • Wereldwijde verzending mogelijk

Details

Een direct herkenbaar werk van Nederlands beroemdste abstract-expressionist. Een kleurrijk wezen doemt op uit een zee van verf. Het schilderij is op papier geschilderd dat op doek is geplakt. Het witte papier is rondom de voorstelling zichtbaar gebleven waardoor het beeld lijkt te zweven. Met grote gebaren is de verf over de ondergrond verdeeld in een doordachte compositie waarin alle elementen hun plaats gevonden hebben.

Karel Appel hoorde tot de generatie kunstenaars die in de oorlog volwassen was geworden. In die jaren was het onmogelijk om te exposeren, werk te verkopen en experimenten waren niet toegestaan. De enorme vrijheidsdrang kwam tot een explosieve ontlading na de bevrijding. Er moest een nieuwe kunst komen voor de nieuwe tijd die was aangebroken en voor de nieuwe maatschappij die zou komen. Appel was direct na de oorlog een van de oprichters van de ‘Experimentele Groep in Holland’. Hij schilderde krachtige composities met fantasiedieren en onschuldige kinderen in heldere kleuren en simpele vormen. In 1948 is hij nauw betrokken bij de internationale beweging Cobra, genoemd naar de drie steden waar de deelnemende kunstenaars, dichters en schrijvers vandaan kwamen: Kopenhagen, Brussel en Amsterdam. Hoewel Cobra als beweging slechts kort heeft bestaan – in 1951 werd de groep al weer opgeheven– is de invloed van Cobra blijvend gebleken.

Karel Appel was voor het grote publiek het boegbeeld van Cobra. Zijn bekende uitspraak "ik rotzooi maar wat aan" was koren op de molen van de mensen die niet van moderne kunst hielden, maar geeft, nader beschouwd, toch een goed beeld van zijn experimentele werkwijze. Appel begon spontaan, zonder vooropgezet plan, aan een schilderij. Al werkend bracht hij steeds meer structuur aan in het werk, tot een duidelijke compositie was ontstaan. Uitbundige kleuren, heldere lijnen en grillige vormen worden doelbewust op elkaar afgestemd en een expressief beeld ontstaat uit de ogenschijnlijke chaos, op de rand van de abstractie. Uit de kleurrijke verfmassa komt zo een karakteristiek wezen tevoorschijn, met een eigen persoonlijkheid. De titel Personage, die Appel vaker gebruikte, wijst daar nog eens op. De daad van het schilderen zelf was de hoofdzaak, maar het thema, mens of dier, maakte het schilderij pas af.

Appel theoretiseerde niet graag over zijn werk. Hij had een hekel aan intellectuele theorieën en aan elke opgelegde beperking van de vrijheid van de kunstenaar. Daarmee gaf hij ruimte aan de critici die meenden dat zijn werk niet meer dan het smijten met verf was. Tegelijkertijd dwong hij de mensen die iets meer moeite wilden doen om goed naar zijn werk te kijken. Aan Rudi Fuchs, toenmalig directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam, vertelde hij wel over zijn werkwijze. Voordat hij begon, keek hij lang naar het doek, maar als hij eenmaal begon met schilderen, kon hij zijn impulsen om verf aan te brengen bijna niet bijhouden. Hij gaf de indruk te werken als een bezetene, waarbij hij echter wel veel tijd nam om de verf in de juiste kleur te mengen. Als het doek bijna af was, werkte hij langzamer, ten slotte zette hij nog maar een enkele toets of liet de laatste verbeteringen zelfs weg. Appel werkte altijd aan één schilderij tegelijk.

“Ik heb in de loop van de jaren geleerd hoe ik olieverf op doek moet brengen. Ik kan nu met verf alles doen wat ik wil. Maar het is nog steeds een strijd, nog steeds een gevecht. Op het ogenblik zit ik nog in de chaos. Maar het is nu eenmaal mijn aard om de chaos positief te maken. Dat is tegenwoordig de geest van onze tijd. We leven altijd in een verschrikkelijke chaos, en wie kan de chaos nog positief maken? Alleen de kunstenaar.”

Artiest
K. (KAREL) APPEL1921 Amsterdam - 2006 Zürich (Zwitserland)
Titel
Personage II
Materiaal & Techniek
Olieverf / papier/doek
Afmetingen
Hoogte: 65 cm
Breedte: 50 cm
Signatuur
Middenonder gesigneerd "Appel"
Provenance
Particuliere collectie Nederland.
Datering
ca. 1986
Categorie
Schilderijen

Over K. (KAREL) APPEL

Karel Appel werd in Amsterdam geboren in de volksbuurt in de Dapperstraat, als zoon van een muzikale moeder en een kapper. Van hem werd verwacht dat hij zich net als zijn vader ook op het kappersvak zou storten, maar hij noemde zichzelf ‘haarverfspecialist’; het is duidelijk waar zijn passie lag. Hij trok graag samen met de broer van zijn moeder de natuur in om impressionistische landschappen te schilderen, naar aanleiding van de schilderkist die hij cadeau kreeg van dezelfde oom op zijn veertiende. Hij had enkele jaren bij zijn vader in de zaak gewerkt, maar koos sterk tegen de wens van zijn ouders voor het schilderen en werd daarom vlak voor de oorlog door hen op straat gezet. Hij meldde zich in 1940 aan op de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten, waar hij een paar jaar studeerde. Daar leerde hij Constant en Corneille kennen en dat leidde in 1948 tot de oprichting van de Nederlandse Experimentele Groep en even later CoBrA. De Cobra groep was van 1948 tot 1951 een avant-gardebeweging van kunstenaars uit Denemarken, België en Nederland. De naam was ontleend aan de hoofdsteden waar de oprichters vandaan kwamen: Kopenhagen, Brussel en Amsterdam. In Amsterdam vonden Anton Rooskens, Jan Nieuwenhuys, Constant Nieuwenhuys, Eugène Brands, Lucebert en Theo Wolvecamp elkaar en sloten zich kort daarop aan bij CoBrA. Door zijn persoonlijkheid, zijn gedurfde materiaalgebruik en zijn afwijzing van intellectuele theorieën had hij een sterke invloed op de andere Nederlandse CoBrA-kunstenaars. Karel Appel staat bekend om een aantal uitspraken, die vaak veel te letterlijk worden genomen. ‘Ik rotzooi maar wat aan’, bijvoorbeeld was als koren op de molen van de toenmalige pers en het publiek die niets in zijn kunstuitingen zagen. Er was zeker een grote groep die hem juist adoreerde om zijn levendige werk. Intuïtie bepaalde al zijn keuzes in het leven en hij vertrok samen met Corneille naar Parijs, weg uit het bekrompen klimaat in Nederland. Hij werd een gevierd kunstenaar met als thuisbasis Frankrijk. Zijn internationale bekendheid begon bij de Biënnale van Sao Paulo in 1953. Vanaf 1990 had hij ateliers in New York, Connecticut, Monaco en Toscane. Karel Appel was een zeer flamboyante persoonlijkheid: zijn belangstelling voor "l'art brut", stilistische experimenten en zijn persoonlijke -soms bijna abstracte- interpretaties van traditionele genres zoals een naakten, portretten en landschappen zijn buitengewoon. Hij experimenteerde met instinctief ‘beeldhouwen’ met verf, dichtkunst, assemblage en beeldhouwkunst. Zijn leven leest als een wandeling door de moderne kunst van de twintigste eeuw. Hij overleed in 2006 in Zwitserland en werd begraven op de Parijse begraafplaats Père Lachaise.

Meer van deze kunstenaar