Olieverf / Doek: 60 x 73 cm
Een ruige kust, met overal het blauw van de zee. Vanaf de rotsen kijken we een inham in, waar de golven tegen de grillig gevormde steenblokken breken. Links valt de zon op de rotswand, rechts liggen de rotsen in een diepe schaduw. Verderop varen kleine vissersbootjes met hun bruine zeilen over de onstuimige golven. Wolter gaf de rotsen opvallende, krachtige kleuren: groen en geel naast oranjerood, met paars en bruin in de schaduw. De warme kleuren van de rotsen keren terug in de kleine zeilen in de verte. Daartussen schittert het water in lichte en donkere tinten blauw. Wolter schilderde dit werk in Engeland, aan de kust van Cornwall, een van zijn geliefde bestemmingen.
Wolter was zijn leven lang gefascineerd door het schilderen van water. Op reis zocht hij de havens en kusten van Engeland, Frankrijk en Italië op. Toen hij vanwege de Eerste Wereldoorlog niet kon reizen, hoefde hij alleen maar uit het raam te kijken. Vanuit zijn atelier in Amsterdam keek hij uit over de Amstel, die hij op allerlei momenten van de dag en in verschillende jaargetijden schilderde. Het veranderende licht op het water was steeds weer aanleiding voor een schilderij.
Het hoogtepunt van Wolters schilderijen met water als onderwerp zijn misschien wel de gezichten op de kust van Cornwall. Hier is de weidse woeste zee, ingekaderd door ongenaakbare rotsen, het onderwerp. Met korte streken blauw, groen en wit gaf hij het water zijn beweging. De kleine scheepjes benadrukken de nietigheid van de mens temidden van al het natuurgeweld. Wolter had de Engelse zuidkust al voor de Eerste Wereldoorlog ontdekt, waar hij onder meer in Polperro schilderde, aan de zuidkust van Cornwall. De vissersboten, de havens en de rotsen boden hem telkens nieuwe onderwerpen. Tijdens de oorlog moest hij zich beperken tot Nederland en werkte hij onder andere thuis in Amsterdam, in Veere en andere Zeeuwse plaatsen. Na de oorlog keerde hij terug naar Engeland. Hij schilderde een groot aantal stadsgezichten in Londen, waar meestal de rivier de Theems het onderwerp was. In de jaren 1921–1924 schilderde hij veel in St Ives, aan de noordkust van Cornwall.
Ons schilderij kan dan ook in de vroege jaren twintig worden gedateerd. Het kustlandschap in de omgeving van St Ives, is een van de meest dramatische en fotogenieke landschappen van Europa. Ruige, granieten kliffen omsluiten er kleine beschutte stranden met bijna tropisch blauw water. De branding en het wisselende licht waren het ideale onderwerp voor een kleurgevoelige schilder als Wolter. Na een degelijke, ouderwetse opleiding aan de academie in Antwerpen verruilde hij steeds meer zijn donkere palet voor lichtere kleuren en een vrijere penseelvoering. Met heldere kleurcontrasten en kleurrijke schaduwen liet hij het zonlicht over zijn landschappen dansen. Daarmee sloot hij aan bij de tendens in de moderne kunst van zijn tijd. In 1909 hing zijn werk naast dat van Sluijters, Gestel en Mondriaan in het ‘luministenzaaltje’ van het Stedelijk Museum Amsterdam, spottend ook het ‘ziekenzaaltje’ genoemd. Het felle kleurgebruik was voor die tijd nog ongewoon. De luministen wilden de werking van het licht versterken met heldere, contrasterende kleuren. Ook Wolter maakte zijn schaduwen kleurrijk en zette felle kleuren in kleine streepjes naast elkaar.
Wolter was niet de eerste die het schilderachtige vissersplaatsje had ontdekt. De zee, de branding op de ruige kust, het havenleven en het heldere licht maakten de plaats aantrekkelijk voor kunstenaars. De grote Engelse zeeschilder William Turner kwam er al in 1811. Vanaf de late negentiende eeuw kwamen er kunstenaars uit verschillende Europese landen, Amerika en Australië. Ook James McNeill Whistler werkte er. Door het aanleggen van een spoorlijn werd St Ives makkelijk bereikbaar en ontstond er een levendig cultureel leven. De St Ives Arts Club, opgericht in 1890, bracht schilders, schrijvers en musici samen. Er waren tekenavonden, voorstellingen en bijeenkomsten. Voor nieuwe generaties bleef St Ives een inspirerende plaats. Later kwamen Ben Nicholson, Barbara Hepworth en Naum Gabo. Tegenwoordig heeft Tate er een museum, Tate St Ives.
Hendrik Jan Wolter schilderde overwegend impressionistische en natuurgetrouwe stadsgezichten. Hij werd opgeleid in Antwerpen en woonde lange tijd in het Gooi, waar hij behoorde tot de kunstenaarskring rondom Hotel Hamdorff in Laren, zoals Jan Sluijters, Co Breman, Ferdinand Hart Nibbrig. Hij exposeerde regelmatig en was (bestuurs-)lid van verschillende verenigingen. Vanaf 1914 woonde hij in Amsterdam. Ook al was hij op de hoogte van de verschillende nieuwe ontwikkelingen en stromingen die elkaar na 1914 opvolgde, deed Wolter er niet aan mee. In 1924 kreeg Wolter een aanstelling als professor aan de Rijksacademie in Amsterdam. Hij stond bekend als docent die de traditie waardeerde maar ook nieuwe stromingen erkende. Gedurende zijn leven heeft hij veel gereisd en op zijn reizen landschappen en stadsgezichten geschilderd. In 1938 keert Wolter terug naar Laren. Hij overleed er in 1952. ‘Had Wolter Amsterdam en den Amstel noo-dig om meer toover, meer spel, meer fijnheid in zijn ‘licht’ te krijgen? Het lijkt zoo, wanneer ge “den ochtend aan den Amstel’’ ziet en ‘’den Middag’’. In beide is het schilderij vol van licht.’ Zo schreef Albert Plasschaert over de kunstenaar.
Wolter werd geboren te Amsterdam, maar verhuisde in 1885 met zijn familie naar Amersfoort, waar zijn vader een installatiebedrijf had. Hij doorliep de HBS en werd in 1895 als student toegelaten aan de Académie des Beaux Arts te Antwerpen. Het jaar daarop deed hij toelatingsexamen voor het Institut Supérieur, waar hij de beschikking kreeg over een eigen atelier. Door de toekenning van een Koninklijke Subsidie kon hij drie jaar lang in Antwerpen blijven studeren. Na een vervolgopleiding in Parijs, waar hij vooral de impressionisten rond Alfred Sisley (1840-1899) bestudeerde, keerde hij in 1899 naar Nederland terug en richtte in Leusden zijn eigen atelier in. Hier schilderde hij vooral figuurstukken. Met zijn vrouw Koosje van Hoorn verhuisde Wolter in 1904 naar Laren in het Gooi, waar hij vooral en plein air werkte. Zijn Gooise onderwerpen wisselde hij af met riviergezichten. Het water bleef sindsdien een belangrijk rol spelen in zijn werk. Daarnaast was de kunstenaar gefascineerd door de sfeer van de stad en de levendige haven. Dit was dan ook de reden dat Wolter in 1914 van het pittoreske Laren naar Amsteldijk 47 in Amsterdam vertrok, waar hij op de derde verdieping zijn atelier had. Hij hoefde niet langer langs de oever te zitten. Vanuit zijn atelierraam op de derde verdieping had hij een prachtig uitzicht over de Amstel. Wolter was dadelijk geboeid door wat hij zag: de Ceintuurbaanbrug, aan de overkant van het water het botenhuis van de studentenvereniging en daarachter het grote Amstel hotel. In de verte was nog een schim van Carré en de Magere Brug te zien.
Vanuit zijn atelier schilderde Wolter verschillende ‘Amsteldoeken’. Hij was geïntrigreerd door het licht en door de nevels op het water, die ieder moment van de dag veranderden. ‘s Ochtends was alles nog in een grijs waas gehuld, maar als de zon doorbrak en de gebouwen in een warme gloed zette, kwamen die warme tinten tegen een helder blauwe lucht sprankelend over. Bleef het weer nevelig dan hulde de van vocht verzadigde atmosfeer het stadsgezicht in een blauwig waas van tere pastelkleuren. In De Groene schreef Plasschaert: ‘Het is zeker, dat de stad dezen fijner maakt, en zover dat kan verinnerlijkt. Het laatste was noodig. Dat ontbrak hem om uit vaardigheid alleen te komen tot meer. Zeker ontbrak hem dat in den laatsten tijd, toe hij luminisme als waarheid aannam. Maar wat ook, niets geldt zonder den Droom. En nog is deze niet sterk in dit werk. Maar er is teederheid, meer dan vroeger, gekomen in de gezichten op den Amstel van uit Wolters huis gezien’. Regelmatig trok Wolter naar het buitenland, waar hij zich liet inspireren door diverse schilderachtige havenplaatsen.
Tussen 1908 en 1914 bracht hij dan ook een bezoekje aan de vissersplaats Polperro in Cornwall en trok hij naar de Theems in Londen. Zelfs nadat Wolter in 1924 was aangesteld als hoogleraar aan de Rijksacademie, bleef hij reizen en zocht hij telkens het water op. De schittering van het licht op het water van de rivieren en de zee betoverde hem. Veel van Wolters schilderijen worden gekenmerkt door een hechte compositie, vaak bijna fotografisch opgevat, een sterk kleurgebruik, waardoor licht- en donkercontrasten en tintelend zonlicht op het water zeer goed uitkomen, en een uitstekende beheersing van het métier. Hij schilderde zowel op een klassieke wijze als in een divisionistische techniek à la Théo Van Rysselberghe (1862-1926) en Georges Lemmen (1865-1916), maar was tegelijkertijd een goede tekenaar en aquarellist. Dat ontging de recensenten van zijn tijd ook niet en vóór 1920 werd hij doorgaans in één adem genoemd met belangrijke moderne schilders als Jan Sluijters (1881-1957), Jan Toorop (1858-1928) en Leo Gestel (1881-1941). Hij was dan ook meerdere zomers te gast bij Toorop in Domburg en nam deel aan de exposities op het duin.