Winters bosgezicht met paard en wagen Winters bosgezicht met paard en wagen

L.F.H. (LOUIS) APOL 1850 Den Haag - 1936 Den Haag Winters bosgezicht met paard en wagen

Olieverf / Doek: 65 x 81 cm


Beschikbaar, prijs op aanvraag
  • Dit object kan bekeken worden in onze gallery
  • Bel ons voor meer informatie: +31 26 361 1876
  • Wereldwijde verzending mogelijk

Details

Een paard trekt een beladen wagen over een besneeuwd bospad. Het licht schijnt door de besneeuwde takken langs de weg. Ernaast loopt een man, klein tussen de hoge bomen. De wagen volgt het spoor dat door een voorganger is achtergelaten. Een paar donkere vogels vliegen op, geschrokken door de nadering van de wagen over het pad. De zware stammen van de bomen staan als zuilen langs de weg, hun besneeuwde takken sluiten zich hoog boven paard en wagen tot een besloten ruimte, als een hoog gewelf. Het heeft flink gesneeuwd. Op de takken en langs de stammen is de sneeuw blijven liggen; de bodem is bijna geheel bedekt.

Apol schilderde de sneeuw in talloze kleuren: koele grijzen en zacht gelige tinten, met hier en daar een zweem van blauw. In de stammen vinden we bruine en groenachtige tonen. De donkere bomen laten de sneeuw des te helderder oplichten. Met korte, losse penseelstreken gaf hij de takken hun fijne sneeuwlaag, terwijl langere streken de sporen op het pad volgen.

Wintergezichten vormen al eeuwen een vast genre binnen de Hollandse schilderkunst. In de zeventiende eeuw waren vooral de levendige taferelen met schaatsers en sleetjes geliefd. De romantische landschapsschilders van de negentiende eeuw schilderden graag sneeuw- en ijspret. Apols leermeester J.F. Hoppenbrouwers werkte in die traditie. Apol deed het heel anders. Hij verschoof de aandacht naar de natuur zelf. De winter bood hem de gelegenheid om te onderzoeken hoe sneeuw het vertrouwde landschap veranderde en hoe het licht zich liet schilderen met een beperkt palet. Het wonderlijke gevoel van een door de sneeuw veranderde wereld wist hij daarmee als geen ander op te roepen. Apol werd bekend als de winterschilder van de Haagse School, de groep kunstenaars voor wie de stemming van het landschap zo belangrijk was.

Al jong had Apol veel succes met zijn besneeuwde landschappen. Toen hij 24 was kocht het Rijksmuseum al een schilderij van hem: Een januari-avond in het Haagse bos. In een brief aan zijn broer Theo schreef Vincent van Gogh een uitvoerige beschouwing over kleur, contrast en het gebruik van zwart en wit. Hij bewonderde Apols vermogen om ‘wit op wit’ te schilderen: “Weet ge wel dat ik de dingen van Apol b.v. van wit op wit dikwijls heel goed vind. Zijn zonsondergang in 't Haagsche bosch b.v., die in Amsterdam is. Waarachtig, dat ding is weergaasch mooi”.

Apol hield zich ook met fotografie bezig. In de jaren dat hij in Gelderland woonde, van 1886 tot 1892, maakte hij opnamen van het landschap. Daarop komen besneeuwde boomtakken voor en paarden met karren die bijna recht van voren zijn gezien. Hij gebruikte zulke foto’s als geheugensteun in zijn atelier, op sommige afdrukken zijn nog verfvlekken en vingerafdrukken met verf te zien. De camera hielp hem om motieven uit de natuur vast te houden en later bij het schilderen opnieuw te raadplegen.

Ook voor ons schilderij maakte Apol waarschijnlijk gebruik van foto’s, zonder die precies na te schilderen. Het paard en de wagen zijn ook hier vrijwel van voren weergegeven. De verkorting maakt het span compact, terwijl de lange laan zich erachter uitstrekt. Het kleine formaat van de man benadrukt de hoogte van de bomen. Hij zorgt bovendien voor een herkenbaar moment van dagelijks leven in het stille bos. Apol gaf hem met slechts enkele donkere toetsen weer; de aandacht blijft bij de sneeuw op het pad en het ragfijne netwerk van takken. Zo geeft hij ons de ervaring van een winterdag, wanneer een vertrouwd boslaantje onder de sneeuw een andere wereld lijkt.

Artiest
L.F.H. (LOUIS) APOL1850 Den Haag - 1936 Den Haag

Titel
Winters bosgezicht met paard en wagen

Materiaal & Techniek
Olieverf / Doek

Afmetingen
Hoogte: 65 cm

Breedte: 81 cm

Signatuur
Linksonder gesigneerd "Louis Apol"

Provenance
Particuliere collectie Nederland

Categorie
Schilderijen

Over L.F.H. (LOUIS) APOL

Louis Apol werd in Den Haag geboren en met uitzondering van de jaren 1886 – 1892 die hij in Velp doorbracht, zou hij daar altijd blijven wonen. Als schilder van voornamelijk besneeuwde bosgezichten en landschappen maakte Apol in 1880 deel uit van een wetenschappelijke expeditie naar Nova Zembla op Spitsbergen en kwam ervan terug met een grote hoeveelheid schetsen, tekeningen en aquarellen. Naar aanleiding van deze reis maakte hij een “panorama” van Spitsbergen: zijn schilderingen werden gebruikt als achtergrond voor opgezette ijsberen en zeehonden. Panorama’s waren geliefd bij het grote publiek aan het begin van de 20ste eeuw. Helaas was dit panorama maar tijdelijk en is het weer afgebroken. Met zijn specialisme van winterlandschappen voegde Apol zich bij een oude Hollandse traditie die begon bij Hendrik Averkamp. Apol richtte zich nog meer op de landschappelijke stemming van het beeld; de illusie van koude en weidsheid, van flonkerende of dreigende lucht en sneeuw dan zijn voorgangers. Met zijn licht en zijn brede penseelstreek laat hij mooi Hollands impressionisme zien. Met regelmaat werden zijn winterlandschappen bekroond. Al in de jaren ‘50 van de 19e eeuw trokken kunstenaars, meestal uit Den Haag, naar Oosterbeek om daar in de vrije natuur te gaan schilderen. Hier ontstond een schilderskolonie, in navolging van de schilders in het Franse Barbizon. De kunstenaars wilden een eind maken aan de romantische manier van kijken naar de natuur, door deze zo ‘eerlijk’ mogelijk te benaderen. Ze stelden hun composities niet langer samen in hun atelier, maar legden hun ervaring direct vast, buiten in de natuur. Willem Roelofs, die al eerder in Barbizon was geweest, vestigde zich als een van de eersten in Oosterbeek, gevolgd door Paul Gabriel, Anton Mauve en de broers Maris. Hier legden ze de basis voor een nieuwe stroming in de Nederlandse schilderkunst: de Haagse School. Apol voegde een nieuw facet toe aan die stroming: hij werd de ‘winterschilder’ van de Haagse School. Zijn werk is terug te vinden in verschillende Nederlands musea, de collectie van het Koninklijk Huis en vele particuliere verzamelingen in binnen- en buitenland.